Ana Anahtar Kelimeler: anal apse, perianal apse, anal apse tedavisi, makat apsesi, makat apsesi tedavisi
Destekleyici Anahtar Kelimeler: anal apse belirtileri, anal apse ameliyatı, anal apse drenajı, anal apse antibiyotik, makat çevresinde şişlik, makat çevresinde iltihap, makat ağrısı, perianal apse tedavisi, anal apse ve fistül, anal apse sonrası fistül, tekrarlayan anal apse
Anal apse, makat çevresindeki dokularda enfeksiyon sonucunda iltihap birikmesiyle oluşan bir hastalıktır. Perianal apse olarak da adlandırılabilir.
Genellikle makat çevresinde hızla gelişen ağrı, şişlik, hassasiyet ve bazen ateş ile ortaya çıkar.
Anal apse yalnızca ilaç kullanılarak takip edilmesi gereken basit bir cilt enfeksiyonu olarak değerlendirilmemelidir. Apse oluştuğunda temel tedavi çoğu hastada biriken iltihabın uygun şekilde boşaltılmasıdır.
Anal kanal içerisinde bulunan küçük bezlerin enfekte olması anal apsenin en sık nedenlerinden biridir. Bezlerden birinin kanalının tıkanması ve bakterilerin çoğalması sonucunda enfeksiyon çevre dokulara ilerleyebilir ve apse gelişebilir.
Bazı hastalarda Crohn hastalığı gibi inflamatuvar bağırsak hastalıkları veya bağışıklık sistemini etkileyen durumlar da anal bölgedeki enfeksiyonlarla ilişkili olabilir.
Anal apse belirtileri genellikle kısa sürede ortaya çıkar ve ilerleyebilir.
En sık belirtiler:
Makat çevresinde şiddetli ağrı
Makat kenarında şişlik
Kızarıklık ve hassasiyet
Oturmakla artan ağrı
Dışkılama sırasında ağrı
Ateş
Halsizlik
Apse kendiliğinden boşalırsa iltihaplı akıntı
şeklinde olabilir.
Bazı derin yerleşimli apselerde dışarıdan belirgin bir şişlik görülmeyebilir. Buna rağmen hastada ciddi makat veya pelvis ağrısı ve ateş bulunabilir.
Anal apse geciktirilmemesi gereken bir enfeksiyondur.
Özellikle giderek artan ağrı, şişlik, ateş veya genel durum bozukluğu varsa hastanın kısa sürede değerlendirilmesi gerekir.
Enfeksiyonun çevre dokulara yayılması daha ciddi problemlere yol açabileceğinden anal apse şüphesinde yalnızca evde uygulanan yöntemlerle beklemek doğru değildir.
Apse zaman zaman kendiliğinden açılarak içerisindeki iltihabın bir kısmını boşaltabilir. Bunun sonucunda ağrı geçici olarak azalabilir.
Ancak bu durum enfeksiyonun tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Bu nedenle kendiliğinden boşalmış olsa bile anal apse şüphesi bulunan hastanın değerlendirilmesi önerilir.
Yüzeyel anal apselerin önemli bir bölümü hastanın şikâyetleri ve fizik muayene ile teşhis edilebilir.
Ancak bazı apseler daha derin dokularda yerleşebilir ve dışarıdan kolaylıkla fark edilmeyebilir.
Derin yerleşimli, tekrarlayan veya muayene bulguları net olmayan durumlarda ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi veya MR gibi görüntüleme yöntemlerinden uygun olanı kullanılabilir.
Anal apse tedavisinin temel prensibi biriken iltihabın boşaltılmasıdır. Bu işlem apse drenajı olarak adlandırılır.
Uygulanacak drenaj yöntemi apsenin büyüklüğüne, derinliğine, yerleşimine ve hastanın genel durumuna göre değişebilir.
Bazı yüzeyel apseler uygun koşullarda küçük bir cerrahi girişimle boşaltılabilirken, daha büyük veya derin apselerde ameliyathane koşullarında müdahale gerekebilir.
Bu konu hastalar tarafından sık sorulur.
Oluşmuş bir apsede yalnızca antibiyotik tedavisi çoğu zaman drenajın yerini tutmaz. Çünkü apse boşluğu içerisindeki iltihabın mekanik olarak boşaltılması gerekebilir.
Bununla birlikte bazı hastalarda drenaja ek olarak antibiyotik tedavisi gerekli olabilir. Buna hastanın genel durumu, enfeksiyonun yaygınlığı ve eşlik eden hastalıklar değerlendirilerek karar verilir.
Bu nedenle “anal apse için hangi antibiyotik kullanılır?” sorusunun her hasta için geçerli tek bir cevabı yoktur.
Anal apse tedavisinde yapılan işlemin temel amacı apse boşluğunun açılması ve içerisindeki iltihabın boşaltılmasıdır.
Cerrah apsenin bulunduğu bölgeye uygun bir kesi yaparak drenaj sağlar. İşlemin kapsamı apsenin yüzeyel veya derin olmasına göre değişebilir.
Anal apse ile anal fistül arasında yakın bir ilişki vardır.
Anal apse tedavi edildikten sonra bazı hastalarda anal kanal ile makat çevresindeki deri arasında kalıcı bir kanal gelişebilir. Bu durum anal fistül olarak adlandırılır.
Apse sonrasında yara iyileşmesine rağmen aynı bölgede yeniden şişme, tekrarlayan iltihap veya sürekli akıntı görülmesi anal fistül açısından değerlendirme gerektirebilir.
Evet. Anal apse bazı hastalarda tekrarlayabilir.
Aynı bölgede tekrarlayan apselerde altta anal fistül bulunup bulunmadığının araştırılması özellikle önemlidir. Tekrarlayan veya alışılmadık özellikler gösteren apselerde altta yatan başka hastalıkların bulunup bulunmadığı da değerlendirilmelidir.
Makat çevresinde ağrı ve şişlik her zaman hemoroid değildir.
Özellikle kısa sürede ortaya çıkan, giderek artan, dokunmakla çok hassas olan şişlik ve buna eşlik eden ateş anal apseyi düşündürebilir.
Anal apse, hemoroid ve anal fissürün tedavileri birbirinden farklı olduğundan doğru tanı önemlidir.
Anal apsenin hasta tarafından sıkılması, delinmesi veya boşaltılmaya çalışılması önerilmez.
Enfeksiyonun derinliği ve çevre dokularla ilişkisi dışarıdan anlaşılamayabilir. Anal apse şüphesinde uygun yaklaşım Genel Cerrahi değerlendirmesidir.
Özellikle:
Makat çevresinde yeni başlayan şiddetli ağrı,
Ağrılı şişlik,
Kızarıklık,
Ateş,
İltihaplı akıntı,
Tekrarlayan makat apsesi
varsa gecikmeden Genel Cerrahi uzmanına başvurulması önerilir.
Erken değerlendirme enfeksiyonun kontrol altına alınması ve gerekli drenaj tedavisinin planlanması açısından önemlidir.
Makat çevresindeki dokularda enfeksiyona bağlı iltihap birikmesidir.
En sık nedenlerden biri anal kanal içerisindeki bezlerin enfeksiyonudur.
Oluşmuş apselerde yalnızca antibiyotik çoğu zaman yeterli değildir. Temel tedavi genellikle apsenin uygun şekilde boşaltılmasıdır.
Apse oluştuğunda çoğu hastada cerrahi drenaj gerekir. İşlemin şekli apsenin konumuna ve büyüklüğüne göre belirlenir.
Akıntı sonrasında ağrı azalabilir ancak enfeksiyon tamamen ortadan kalkmamış olabilir. Bu nedenle değerlendirme önerilir.
Anal apse geçiren bazı hastalarda sonrasında anal fistül gelişebilir.
Tekrarlayabilir. Özellikle aynı bölgede tekrarlayan apselerde anal fistül açısından değerlendirme önemlidir.
